Πολλές γυναίκες στην περίοδο της εμμηνόπαυσης παρατηρούν ότι η καρδιά τους χτυπά πιο γρήγορα ή «φτερουγίζει» ξαφνικά, χωρίς να υπάρχει κάποια εμφανής αιτία.
Αυτό το αίσθημα, γνωστό ως ταχυκαρδία ή αίσθημα παλμών, μπορεί να προκαλέσει ανησυχία — όμως τις περισσότερες φορές δεν είναι επικίνδυνο.
Συνήθως πρόκειται για μια φυσιολογική αντίδραση του οργανισμού στις ορμονικές αλλαγές που συμβαίνουν κατά τη μετάβαση στην εμμηνόπαυση.
Πώς εκδηλώνεται
Οι ταχυκαρδίες μπορεί να εμφανιστούν με διάφορους τρόπους. Μερικές γυναίκες νιώθουν την καρδιά τους να «τρέχει», άλλες αισθάνονται έναν έντονο χτύπο στο στήθος, στον λαιμό ή πίσω από το στέρνο.
Κάποιες περιγράφουν μια φευγαλέα αίσθηση φτερουγίσματος ή ένα σφίξιμο που κρατά λίγα δευτερόλεπτα.
Συνήθως συμβαίνει ξαφνικά και υποχωρεί από μόνο του, χωρίς να προκαλεί ζάλη ή λιποθυμία.
Μπορεί να συνοδεύεται από εξάψεις, ιδρώτα ή ένα αίσθημα άγχους, που όμως δεν προέρχεται από συναισθηματική φόρτιση αλλά από τον τρόπο που αντιδρά το σώμα στις ορμονικές διακυμάνσεις.
Γιατί συμβαίνει
Κατά την προεμμηνόπαυση, τα επίπεδα των οιστρογόνων αρχίζουν να μειώνονται.
Αυτή η μείωση επηρεάζει πολλά συστήματα του οργανισμού, μεταξύ αυτών και το αυτόνομο νευρικό σύστημα, που ρυθμίζει τον καρδιακό ρυθμό.
Όταν τα οιστρογόνα πέφτουν, η καρδιά μπορεί να γίνεται πιο «ευαίσθητη» στα ερεθίσματα και να αντιδρά με στιγμιαία επιτάχυνση.
Παράλληλα, οι εξάψεις προκαλούν αγγειοδιαστολή — το σώμα προσπαθεί να ρίξει τη θερμοκρασία του και η καρδιά δουλεύει πιο γρήγορα για να βοηθήσει αυτή τη διαδικασία.
Δεν είναι σπάνιο οι ταχυκαρδίες να εμφανίζονται πιο συχνά τις ημέρες έντονου στρες, έλλειψης ύπνου ή όταν η γυναίκα έχει πιει περισσότερο καφέ ή αλκοόλ.
Η ορμονική ισορροπία, η κόπωση και οι συνήθειες της καθημερινότητας παίζουν ρόλο στο πώς αντιδρά ο οργανισμός.
Πότε είναι φυσιολογικές και πότε χρειάζονται έλεγχο
Οι περισσότερες ταχυκαρδίες στην εμμηνόπαυση είναι παροδικές και αθώες.
Ωστόσο, όταν τα επεισόδια επαναλαμβάνονται συχνά, είναι μεγάλης διάρκειας ή συνοδεύονται από πόνο στο στήθος, έντονη δύσπνοια ή ζάλη, τότε χρειάζεται ιατρική εκτίμηση.
Ο γιατρός θα αποκλείσει άλλες αιτίες όπως:
- υπερθυρεοειδισμό
- αρρυθμίες όπως κολπική μαρμαρυγή
- χαμηλά επίπεδα σακχάρου ή πίεσης
- αφυδάτωση ή έλλειψη ηλεκτρολυτών
Στις περισσότερες περιπτώσεις, ο απλός καρδιολογικός και ενδοκρινολογικός έλεγχος είναι αρκετός για να επιβεβαιώσει ότι η ταχυκαρδία σχετίζεται με την εμμηνόπαυση και όχι με κάποια πάθηση της καρδιάς.
Πόσο συχνό είναι το φαινόμενο
Περίπου μία στις τέσσερις γυναίκες ηλικίας 45 έως 65 ετών αναφέρει επεισόδια ταχυκαρδίας κατά τη διάρκεια της εμμηνόπαυσης.
Δεν υπάρχει συγκεκριμένο στάδιο στο οποίο εμφανίζονται – μπορεί να ξεκινήσουν στην προεμμηνόπαυση, όταν οι ορμόνες αρχίζουν να αλλάζουν, ή να παρουσιαστούν αργότερα, αφού έχει διακοπεί η έμμηνος ρύση.
Το σημαντικό είναι πως, στις περισσότερες γυναίκες, οι ταχυκαρδίες μειώνονται σταδιακά με την πάροδο του χρόνου, καθώς το σώμα προσαρμόζεται στη νέα ορμονική ισορροπία.
Τρόποι αντιμετώπισης
Οι ταχυκαρδίες της εμμηνόπαυσης σπάνια χρειάζονται φάρμακα. Αν όμως προκαλούν έντονη δυσφορία ή ανησυχία, υπάρχουν πολλά που μπορεί να βοηθήσουν στην καθημερινότητα.
Διαχείριση άγχους και έντασης
Το στρες ενεργοποιεί τον μηχανισμό “fight or flight”, αυξάνοντας φυσιολογικά τους παλμούς.
Τεχνικές χαλάρωσης, όπως βαθιές αναπνοές, ήπιες διατάσεις ή λίγα λεπτά διαλογισμού, βοηθούν την καρδιά να «ηρεμήσει».
Ακόμη και μια μικρή βόλτα σε εξωτερικό χώρο μπορεί να μειώσει άμεσα την ένταση ενός επεισοδίου.
Περιορισμός καφεΐνης, αλκοόλ και νικοτίνης
Ο καφές, το τσάι, τα αναψυκτικά τύπου cola και το αλκοόλ μπορούν να διεγείρουν τον καρδιακό ρυθμό.
Η αντικατάσταση με ροφήματα χωρίς καφεΐνη ή αφεψήματα χωρίς ζάχαρη βοηθά σημαντικά.
Τακτικά και ισορροπημένα γεύματα
Η απότομη πτώση του σακχάρου στο αίμα προκαλεί έκκριση αδρεναλίνης, που αυξάνει τους παλμούς.
Τα μικρά, συχνά γεύματα και η καλή ενυδάτωση είναι απλοί τρόποι για να προληφθεί αυτή η αντίδραση.
Ρύθμιση των ορμονικών αλλαγών
Αν οι ταχυκαρδίες συνοδεύονται από έντονες εξάψεις, διαταραχές ύπνου ή ευερεθιστότητα, ο γιατρός μπορεί να συζητήσει τη δυνατότητα ορμονικής θεραπείας υποκατάστασης (HRT).
Η HRT μπορεί να επαναφέρει σταδιακά την ισορροπία των οιστρογόνων, βελτιώνοντας συνολικά τα συμπτώματα της εμμηνόπαυσης και κατ’ επέκταση τον καρδιακό ρυθμό.
Προληπτικός ιατρικός έλεγχος
Ένας απλός καρδιογράφος και αιματολογικές εξετάσεις για θυρεοειδή και ηλεκτρολύτες προσφέρουν σιγουριά.
Ο γιατρός σας θα αποκλείσει τυχόν παθολογικές αιτίες και θα σας καθοδηγήσει εξατομικευμένα.
Πότε να αναζητήσετε άμεσα ιατρική βοήθεια
Αν οι ταχυκαρδίες συνοδεύονται από:
- πόνο ή πίεση στο στήθος
- ζάλη, λιποθυμία ή αδυναμία
- ξαφνική δυσκολία στην αναπνοή
- μούδιασμα ή ασυμμετρία στο πρόσωπο
- ή διαταραχή στην ομιλία
Τότε απαιτείται άμεση ιατρική εκτίμηση. Αυτά τα συμπτώματα δεν πρέπει να αποδίδονται αυτόματα στην εμμηνόπαυση, καθώς μπορεί να υποκρύπτουν καρδιολογικό ή αγγειακό πρόβλημα.
Μια φυσική φάση ζωής – όχι απειλή
Η εμμηνόπαυση είναι ένα φυσικό και αναμενόμενο στάδιο, όχι μια ασθένεια.
Οι ταχυκαρδίες είναι συχνά παροδικό φαινόμενο που υποχωρεί καθώς το σώμα προσαρμόζεται.
Το πιο σημαντικό είναι να μην αγνοούμε τα συμπτώματα, αλλά και να μην τα φοβόμαστε.
Η ανοιχτή επικοινωνία με τον γιατρό, η σωστή ενημέρωση και η φροντίδα της ψυχικής και σωματικής υγείας κάνουν τη μετάβαση στην εμμηνόπαυση πιο ήπια και ισορροπημένη.
Η καρδιά, όπως και κάθε άλλο όργανο, επηρεάζεται από τις ορμόνες — αλλά παραμένει ισχυρή, ρυθμική και ανθεκτική όταν της δίνουμε τη φροντίδα που χρειάζεται.
