Το μέλι θεωρείται από πολλούς μια φυσική και πιο «αθώα» μορφή γλυκαντικού. Για τα άτομα όμως που πάσχουν από διαβήτη, το ερώτημα παραμένει: επιτρέπεται ή όχι;
Παρότι προέρχεται από τη φύση και διαθέτει γνωστά οφέλη για τον οργανισμό, περιέχει φυσικά σάκχαρα που επηρεάζουν τα επίπεδα γλυκόζης στο αίμα. Το ζητούμενο επομένως δεν είναι η πλήρης αποχή, αλλά η σωστή γνώση και το μέτρο.
Τι περιέχει πραγματικά το μέλι
Το μέλι είναι ένα φυσικό προϊόν που παράγουν οι μέλισσες από το νέκταρ των λουλουδιών. Περιέχει κυρίως δύο τύπους σακχάρων, τη φρουκτόζη και τη γλυκόζη, τα οποία ευθύνονται για τη γλυκιά του γεύση αλλά και για την άνοδο του σακχάρου στο αίμα.
Μια κουταλιά της σούπας αποδίδει περίπου 60 θερμίδες και περιλαμβάνει 17 γραμμάρια υδατανθράκων.
Περιέχει επίσης μικρές ποσότητες βιταμινών, μετάλλων και αντιοξειδωτικών ουσιών, που προσφέρουν ορισμένα οφέλη, ωστόσο η επίδρασή του στη γλυκόζη παραμένει σημαντική.
Παρότι λιγότερο επεξεργασμένο από τη ζάχαρη, το μέλι δεν παύει να επηρεάζει τη γλυκαιμία.
Μέλι και γλυκαιμικός δείκτης
Ο γλυκαιμικός δείκτης (GI) είναι ένας δείκτης που μετρά το πόσο γρήγορα ένα τρόφιμο ανεβάζει το σάκχαρο στο αίμα. Το μέλι έχει γλυκαιμικό δείκτη που κυμαίνεται μεταξύ 45 και 64, ανάλογα με το είδος του, ενώ η ζάχαρη έχει περίπου 65.
Αυτό σημαίνει ότι το μέλι μπορεί να προκαλέσει μια ελαφρώς πιο αργή αύξηση της γλυκόζης, αλλά η διαφορά είναι μικρή. Δεν μπορεί λοιπόν να θεωρηθεί διαβητικά ουδέτερο τρόφιμο και χρειάζεται μέτρο.
Μέλι ή ζάχαρη – ποιο είναι καλύτερο;
Το μέλι έχει μικρό πλεονέκτημα έναντι της ζάχαρης, καθώς περιέχει αντιοξειδωτικά και μικρές ποσότητες βιταμινών και μετάλλων. Είναι επίσης πιο γλυκό, οπότε μπορεί να προσφέρει το ίδιο αποτέλεσμα με μικρότερη ποσότητα.
Ωστόσο, οι θερμίδες και η συνολική επίδραση στο σάκχαρο παραμένουν παρόμοιες. Από διατροφική άποψη, και τα δύο απαιτούν περιορισμό και προσοχή.
Πώς επηρεάζει το μέλι το σάκχαρο
Η φρουκτόζη και η γλυκόζη του μελιού απορροφώνται γρήγορα από τον οργανισμό, προκαλώντας άνοδο της γλυκόζης στο αίμα.
Όταν όμως το μέλι καταναλώνεται σε μικρή ποσότητα και συνδυάζεται με τροφές πλούσιες σε φυτικές ίνες ή πρωτεΐνες, η απορρόφηση επιβραδύνεται και η αύξηση του σακχάρου είναι πιο σταδιακή.
Για παράδειγμα, μια κουταλιά μέλι πάνω σε βρώμη ή γιαούρτι έχει πολύ διαφορετική επίδραση από το ίδιο μέλι όταν καταναλώνεται σκέτο.
Πώς μπορεί να καταναλωθεί το μέλι με ασφάλεια
Τα άτομα με διαβήτη μπορούν να καταναλώνουν μικρή ποσότητα μελιού εφόσον υπάρχει καλή ρύθμιση του σακχάρου και ιατρική καθοδήγηση.
- Προτείνεται ποσότητα έως ένα κουταλάκι του γλυκού κάθε φορά.
- Να συνοδεύεται πάντα από τροφές πλούσιες σε ίνες ή πρωτεΐνη, όπως ξηρούς καρπούς, γιαούρτι ή δημητριακά ολικής άλεσης.
- Προτιμήστε ωμό, ακατέργαστο μέλι χωρίς πρόσθετα σάκχαρα.
- Αποφύγετε την προσθήκη του σε ζεστά ροφήματα, καθώς οι υψηλές θερμοκρασίες καταστρέφουν τα ωφέλιμα ένζυμα του.
- Υπολογίστε το στο σύνολο των υδατανθράκων της ημέρας, ειδικά αν λαμβάνετε ινσουλίνη ή αντιδιαβητικά φάρμακα.
Πιθανά οφέλη του μελιού
Το μέλι διαθέτει αντιοξειδωτικές και αντιφλεγμονώδεις ιδιότητες, οι οποίες συμβάλλουν στη μείωση του οξειδωτικού στρες και μπορεί να βελτιώσουν την ευαισθησία στην ινσουλίνη.
Έχει επίσης αντιμικροβιακή δράση και βοηθά στην επούλωση μικρών πληγών, κάτι σημαντικό για τα άτομα με διαβήτη που έχουν πιο ευαίσθητο δέρμα.
Σε περιπτώσεις ήπιας υπογλυκαιμίας, μπορεί να χρησιμοποιηθεί για τη γρήγορη άνοδο του σακχάρου, πάντα με καθοδήγηση από γιατρό.
Πότε πρέπει να αποφεύγεται
Η κατανάλωση μελιού δεν ενδείκνυται όταν τα επίπεδα σακχάρου είναι αρρύθμιστα ή όταν υπάρχουν αυξημένα τριγλυκερίδια και σωματικό βάρος.
Πρέπει επίσης να αποφεύγεται σε άτομα που δεν ελέγχουν συχνά τη γλυκόζη τους ή δεν ακολουθούν σταθερό διατροφικό πλάνο.
Ακόμα και το φυσικό μέλι μπορεί να απορρυθμίσει γρήγορα τον οργανισμό αν καταναλωθεί απερίσκεπτα.
Μύθοι και αλήθειες
Ένας συχνός μύθος είναι ότι το μέλι δεν ανεβάζει το σάκχαρο. Στην πραγματικότητα, αυξάνει τη γλυκόζη σχεδόν όσο και η ζάχαρη.
Επίσης, το βιολογικό ή το θυμαρίσιο μέλι δεν είναι ασφαλέστερο για τον διαβητικό – η φυσική του προέλευση δεν αλλάζει τη χημική του σύνθεση.
Το μέλι δεν αντικαθιστά τα γλυκά με ασφάλεια, απλώς αποτελεί μια πιο φυσική εναλλακτική που χρειάζεται προσοχή στη δοσολογία.
Εναλλακτικές επιλογές
Για όσους αναζητούν γλυκιά γεύση με λιγότερη επίδραση στο σάκχαρο, υπάρχουν εναλλακτικές όπως η στέβια και η ερυθριτόλη, που έχουν μηδενικό γλυκαιμικό δείκτη.
Επίσης, τα φρούτα χαμηλού γλυκαιμικού δείκτη, όπως τα μούρα ή το ακτινίδιο, μπορούν να προσφέρουν γλυκύτητα και θρεπτική αξία χωρίς μεγάλες αυξήσεις στο σάκχαρο.
Το μέλι είναι ένα φυσικό προϊόν με ιδιαίτερη διατροφική αξία, αλλά για τα άτομα με διαβήτη χρειάζεται προσοχή. Δεν είναι απαγορευμένο, όμως δεν είναι και αθώο.
Η μικρή ποσότητα, ο σωστός συνδυασμός με άλλα τρόφιμα και η καθοδήγηση από τον θεράποντα ιατρό αποτελούν τον ασφαλέστερο τρόπο για να παραμείνει το μέλι στη διατροφή χωρίς να διαταράξει τη ρύθμιση του σακχάρου.
Με σύνεση και μέτρο, ο διαβητικός μπορεί να απολαμβάνει τη φυσική γλυκύτητα του μελιού, χωρίς να θέτει σε κίνδυνο την υγεία του.
