Πώς η ζάχαρη επηρεάζει τον εγκέφαλο;

Πώς η ζάχαρη επηρεάζει τον εγκέφαλο;

Πώς η ζάχαρη επηρεάζει τον εγκέφαλο;

Η ζάχαρη είναι το κύριο “καύσιμο” για τον εγκέφαλό μας. Ο εγκέφαλος χρειάζεται γλυκόζη για να λειτουργήσει. Η ζάχαρη τροφοδοτεί τα κύτταρα όλου του οργανισμού συμπεριλαμβανομένων των εγκεφαλικών κυττάρων. 

Άλλωστε, είμαστε εξελικτικά προγραμματισμένοι να αγαπάμε τη γλυκιά γεύση, γιατί είναι αυτή που μας κάνει να διαχωρίζουμε τις κατάλληλες προς κατανάλωση από τις ακατάλληλες τροφές. Ταυτόχρονα η γλυκιά γεύση δίνει το σήμα στον εγκέφαλο ότι θα τροφοδοτήσει το σώμα με ενέργεια.

Όταν η γλυκόζη στο αίμα μας βρίσκεται σε χαμηλά επίπεδα, νιώθουμε θολούρα ή μπερδεύουμε τα λόγια μας ή το μόνο που θέλουμε είναι να ξαπλώσουμε για έναν σύντομο ύπνο.

Μόλις η ζάχαρη αγγίξει τη γλώσσα μας, ενεργοποιεί συγκεκριμένους γευστικούς κάλυκες που στέλνουν στον εγκέφαλο και συγκεκριμένα στον εγκεφαλικό φλοιό, ένα μήνυμα που ενεργοποιεί το σύστημα της ανταμοιβής. Απελευθερώνεται ντοπαμίνη, μία ουσία που μας κάνει να αισθανόμαστε ωραία και η συμπεριφορά μας ενισχύεται ώστε να επαναλάβουμε τη διαδικασία. 

Σε αντίθεση με άλλες τροφές στις οποίες η ουσία ντοπαμίνη απελευθερώνεται μόνο όταν τις καταναλώνουμε για πρώτη φορά, οι γλυκές τροφές οδηγούν στην απελευθέρωση ντοπαμίνης κάθε φορά. Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο η κατανάλωση ζάχαρης μπορεί να προκαλέσει εξάρτηση.

Όταν ενεργοποιούμε το σύστημα της ανταμοιβής ξανά και ξανά, ο εγκέφαλος προσαρμόζεται και στην πραγματικότητα επαναπρογραμματίζεται. Έτσι, υποκύπτουμε στους γλυκούς  πειρασμούς ξανά και ξανά. Το να τρώμε ζάχαρη πού και πού δεν πρόκειται να μας βλάψει.

Αν όμως καταναλώνουμε πάρα πολλή ζάχαρη η απόκριση της ντοπαμίνης δεν ισορροπεί ξανά. Όσο τρώμε ζάχαρη, τόσο περισσότερη θα χρειαζόμαστε. Στο τέλος, μπορεί να εξαρτηθούμε.

Αυτό που επιστήμονες έχουν παρατηρήσει μελετώντας ποντίκια που κατανάλωναν πάρα πολλή ζάχαρη, είναι ότι ο εγκέφαλος των ποντικών σταματά να βάζει φραγμούς. Έτσι, τα ποντίκια είναι λιγότερο ικανά να σταματήσουν να καταναλώνουν ζάχαρη.

Για αυτό είναι σημαντικό να κάνουμε με τη ζάχαρη ό,τι ακριβώς κάνουμε με όλα τα ωραία πράγματα στη ζωή: να την απολαμβάνουμε, αλλά με μέτρο.

Ζάχαρη και μνήμη

Οι επιστήμονες παρατήρησαν επίσης ότι τα ποντίκια που κατανάλωναν πολλή ζάχαρη είχαν χαμηλότερες επιδόσεις σε τεστ μνήμης. Γεγονός που αποδεικνύει ότι οι συγκεκριμένες εγκεφαλικές λειτουργίες στην προμετωπιαία περιοχή και στον ιππόκαμπο υπόκεινται βλάβη λόγω της αυξημένης κατανάλωσης ζάχαρης.

Άλλες μελέτες απέδειξαν ότι η αυξημένη πρόσληψη ζάχαρης προκάλεσε φλεγμονή στην περιοχή, επιδρώντας στην βραχυπρόθεσμη μνήμη.

Ινσουλίνη

Κάτι που επίσης γνωρίζουμε, είναι ότι η κατανάλωση ζάχαρης δίνει το σήμα μέσω του εγκεφάλου στον οργανισμό να παράγει περισσότερη ινσουλίνη. Για να διαχειριστεί την επιπλέον ποσότητα ζάχαρης που έχει προσλάβει.

Η ινσουλίνη με τη σειρά της δίνει σήμα στα λιποκύτταρα να αποθηκεύσουν τις επιπλέον ποσότητες γλυκόζης, λιπαρών οξέων και των άλλων ουσιών που είναι πλούσιες σε θερμίδες.

Έτσι, ελάχιστες θερμίδες παραμένουν στην κυκλοφορία του αίματος κι ο εγκέφαλος αποκτά εκ νέου την αίσθηση ότι αντιμετωπίζει έλλειψη καυσίμου. 

Το αίσθημα της πείνας ενεργοποιείται και πάλι, και καθώς η ζάχαρη αποτελεί η γρήγορη πηγή ενέργειας, ο κύκλος της κατανάλωσής της ανοίγει και πάλι.

Zάχαρη και διάθεση

Η ζάχαρη επηρεάζει επίσης τη διάθεση. Σε υγιείς νέους, η ικανότητα επεξεργασίας συναισθημάτων είναι μειωμάνη όταν τα επίπεδα γλυκόζης στο αίμα είναι αυξημένα, σύμφωνα με μελέτη απεικόνισης εγκεφάλου.

Μια άλλη μελέτη που δημοσιεύτηκε στο Diabetes Care διαπίστωσε ότι τα άτομα με διαβήτη τύπου 2 ανέφεραν αυξημένα συναισθήματα θλίψης και άγχους κατά τη διάρκεια οξείας υπεργλυκαιμίας (αυξημένο σάκχαρο στο αίμα).

Μελέτη, που δημοσιεύθηκε το 2017 στο περιοδικό Scientific Reports, διαπίστωσε ότι όσοι είχαν υψηλότερο επίπεδο κατανάλωσης ζάχαρης είχαν κατά 23% περισσότερες πιθανότητες να διαγνωστούν με ψυχική διαταραχή, συγκριτικά με εκείνους που είχαν χαμηλότερη πρόσληψη ζάχαρης.

Ζάχαρη και νοητική ικανότητα

Η αυξημένη γλυκόζη αίματος βλάπτει τα αιμοφόρα αγγεία. Η βλάβη των αιμοφόρων αγγείων είναι η κύρια αιτία των αγγειακών επιπλοκών του διαβήτη. Οδηγώντας σε άλλα προβλήματα, όπως βλάβη στα αιμοφόρα αγγεία στον εγκέφαλο και στα μάτια προκαλώντας αμφιβληστροειδοπάθεια.

Μελέτες μακροχρόνιων διαβητικών δείχνουν προοδευτική εγκεφαλική βλάβη που οδηγεί σε ελλείμματα στη μάθηση, τη μνήμη, την ταχύτητα του κινητήρα και άλλες γνωστικές λειτουργίες. συρρίκνωση του εγκεφάλου.

Ακόμη και σε εκείνους χωρίς διαβήτη, η υψηλότερη κατανάλωση ζάχαρης σχετίζεται με χαμηλότερες βαθμολογίες σε δοκιμές γνωστικής λειτουργίας. Αυτά τα αποτελέσματα πιστεύεται ότι οφείλονται στο συνδυασμό υπεργλυκαιμίας με την εμφάνιση υπέρτασης, αντίστασης στην ινσουλίνη και αυξημένης χοληστερόλης.

Συμπερασματικά

Η ζάχαρη που προστίθεται στα τρόφιμά μας είναι επικίνδυνη. Μπορούμε να αποφύγουμε αυτούς τους κινδύνους ικανοποιώντας το αίσθημα για γλυκό με φρέσκα φρούτα αντί για κατανάλωση επεξεργασμένων σακχάρων.

Η κατανάλωση φρέσκων φρούτων παρέχει ικανοποιηση στο αίσθημα γλύκας αντί  των λιχουδιών με ζάχαρη, με το πρόσθετο πλεονέκτημα κατανάλωσης των φυτικών ινών του φρούτου, των αντιοξειδωτικών και των φυτοχημικών που περιορίζουν την αύξηση του σακχάρου στην κυκλοφορία του αίματος και εμποδίζουν τις αρνητικές επιδράσεις του.